Ethische data deel 3 – Opportuniteiten van ethiek

In het vorige deel van deze artikelenreeks ( blog 1 and blog 2) stelden we vast dat ethisch ondernemen een krachtige manier is om uw merk positief te onderscheiden van de concurrentie en om consumenten en gelijkgestemde werknemers & partners aan te trekken.

Maar zijn er in 2022 nog mogelijkheden om ethischer te zijn dan de concurrentie?

Het antwoord is 'ja', en veel meer dan u zich realiseert.

Denk maar aan ons huidige data-ecosysteem. Vandaag hebben we een ongekende toegang tot gegevens en ongekende mogelijkheden om deze gegevens te analyseren. Er zijn vrijwel geen grenzen aan wat data science kan doen. Betekent dit dat we alles moeten doen wat mogelijk is? Of zijn er dingen waarvan we moeten afspreken dat we ze niet moeten doen?

Laten we eens kijken naar de levenscyclus van de ruwe gegevens die we verwerken:

Uw datakwaliteit business case in zes magische getallen

Gegevens worden verzameld.

Uw datakwaliteit business case in zes magische getallen

Door context toe te voegen aan deze gegevens worden ze informatie.

Uw datakwaliteit business case in zes magische getallen

Door betekenis toe te voegen aan de informatie wordt deze omgezet in kennis.

Uw datakwaliteit business case in zes magische getallen

Het extraheren van inzichten uit deze kennis genereert wijsheid.

Uw datakwaliteit business case in zes magische getallen

En tenslotte stelt deze wijsheid ons in staat om acties uit te voeren.

De uitdaging hierbij is dat de actie meestal gevolgen heeft voor de bron van de gegevens. En in de meeste gevallen is de bron een mens. En dat is wat ethiek noodzakelijk maakt in onze huidige gegevensverwerking: als de meeste gegevens van belang door mensen worden gegenereerd, over mensen gaan en uiteindelijk mensen beïnvloeden, moeten wij zorgvuldig nadenken over onze handelingen wanneer wij met data werken. Wij moeten de maatschappelijke consensus, d.w.z. de ethiek, eerbiedigen.

Wat is vandaag de consensus? Wat zijn de kenmerken die de betrokkenen als verplicht beschouwen in de manier waarop hun gegevens worden verwerkt?

We kunnen er zeven opnoemen:

  • Informatie. De betrokkene wil transparantie. Hij of zij wil weten wat er met zijn of haar gegevens gaat gebeuren. In welke context, voor welk doel.
  • Vrije toestemming. De betrokkene wil zonder enige dwang kunnen beslissen of hij of zij het eens is met de manier waarop zijn of haar gegevens zullen worden gebruikt. Hij of zij wil nee kunnen zeggen.
  • Autonomie. De betrokkene wil controle hebben over zijn handelingen en de gevolgen daarvan, gedurende de gehele levenscyclus van zijn of haar gegevens. Hij of zij wil op elk ogenblik van mening kunnen veranderen zonder zich te moeten verantwoorden.
  • Privacy. De betrokkene wil kunnen kiezen welke gegevens hij of zij over zichzelf bekendmaakt en aan wie hij of zij deze bekendmaakt.
  • Anonimiteit. De betrokkene wil dat zijn/haar gegevens zo worden beheerd, opgeslagen en verwerkt dat anderen hem/haar niet kunnen identificeren of sommige van zijn/haar privé-kenmerken niet kunnen raden.
  • Geldigheid van de gegevens. Aangezien de gegevens zullen worden gebruikt om beslissingen over hem/haar te nemen, en aangezien deze beslissingen belangrijke gevolgen voor hem/haar kunnen hebben, wil de betrokkene dat zijn/haar gegevens te allen tijde geldig en actueel zijn, om het risico van foute beslissingen te beperken.
  • Eerlijkheid van de algoritmen. De betrokkene wil dat de AI-processen die worden gebruikt om beslissingen te nemen, eerlijk, weldadig en niet-misleidend zijn. Hij/zij wil niet dat deze algoritmen bevooroordeeld zijn. Hij/zij wil niet dat ze leiden tot onderdrukking van minderheden, ongelijkheid en verlies van diversiteit.

Houdt u zich dus echt aan deze zeven principes bij de manier waarop u uw gegevens verwerkt?

In de volgende artikelen van deze serie duiken we in elk van deze principes, en zullen we zien dat zelfs als we denken dat we de juiste dingen doen, er nog veel ruimte voor verbetering is.

Zie ook : blog 1 - Een inleiding in data ethiek & blog 2 - Wat is ethiek eigenlijk?